Bilim

Gıda Katkı Maddeleri Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Gıda Katkı Maddeleri Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Öncelikle bir gıda mühendisi olarak toplum üzerinde yanlış algılanmaya müsait, insanların çoğunlukla çekindikleri gıda katkı maddeleri üzerine bir yazı ile sizlerle tanışmak istedim. Birçok insanın olumsuz yönde değerlendirdiği, gıda katkı maddelerini birlikte tanıyalım. Tabi ki iki binden fazla gıda katkı maddesini tek tek işlemek çok da mümkün değil.

Tek başına gıda olarak tüketilmeyen, besleyici değeri olan veya olmayan, üretim, işleme gibi aşamalarda koruma, stabilize etme gibi teknolojik amaçlarla gıdaya ilave edilen, doğrudan ya da dolaylı olarak o gıdanın bileşeni haline gelen maddelere gıda katkı maddeleri denir. Gıda katkı maddelerinin kullanım amacı; Gıdaların raf ömrünün uzatılması, gıdaların duyusal özelliklerinin geliştirilmesi, gıda, kalite karakteristiklerinin korunması, gıda hazırlanmasına yardımcı olarak besleyici değerin korunmasıdır. Gıda Katkı Maddeleri,

  1. Koruyucular
  2. Yapıyı ve hazırlama, pişme özelliğini geliştirenler
  3. Aroma ve Renk geliştiriciler
  4. Besin değerini koruyucu, geliştirici olmak üzere dört ana grupta incelenmektedir.

Bilinenin aksine tüm gıda katkı maddeleri kimyasal madde niteliğinde insan fizyolojisini olumsuz yönde etkileyici etkiye sahip değildir. Örneğin sitrik asit (E330), limon suyunun kristallendirilmesi ile elde edilir ve çoğu gıda ürününde asitlik düzenleyici, antibikrobiyal ajan olarak yaygın olarak kullanılır. Aynı zamanda bir katkının E kodu taşıması, bu katkının üzerinde tüm güvenlik çalışmalarının tamamlandığını ve Avrupa Birliği’nin Bilimsel Gıda Komitesi tarafından kodlanarak onaylandığını gösterir. Gıda katkı maddeleri konusunda yanlış olan bir söylemde şu şekilde karşımıza çıkmaktadır, ‘sadece paketlenmiş ürünlerde katkı maddesi bulunur, gıdalarda katkı maddesi bulunmazsa doğal ve daha sağlıklı olur.’ İlk olarak gıda katkı maddesi ekmekten tutun işlenmiş rafine tuza kadar hemen hemen her gıda üründe bulunmaktadır. İkinci olarak tam aksine gıdaların daha sağlıklı ve lezzet ögelerini kaybetmemenin en iyi yolu katkı maddesi eklenmiş halde saklanmasıdır. Antioksidan katılmaması durumunda gıda içerisinde yağlar okside olarak vücut için sağlıklı olmayan peroksitler ve diğer oksidasyon ürünleri oluşur. Bu yanlış aldıları ortadan kaldırabildiysem eğer bir tüketici olarak öncelikle dikkat etmeniz gereken notlara değinmek istiyorum. Tüketici olarak satın aldığınız besinin etiketini mutlaka okumalısınız. İlk dikkat etmeniz gereken kısım Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın vermiş olduğu üretim iznidir. Bu izinin tarih ve sayısına bakılmalıdır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’ndan üretim izni almış ürünün denetlenmiş olduğunu ve katkı maddelerini doğru kullandığını; yani kullanımına izin verilen katkı maddelerini, izin verilen besinde ve izin verilen miktarlarda kullandığını düşünebilirsiniz. Etiket, parti numarası, son kullanım tarihi, üretim tarihi, üretici firma adı, adresi, gerekli ise kullanılan ambalaj malzemesinin türü hakkında bilgiler, ürün içerisinde bulunan bileşenler ve alerjen olabilecek maddelerin belirtilmesi, ürün saklama koşulları, katkı maddelerinin fonksiyonu E kodu ve/veya adı etiket üzerinde bulunmak zorundadır. Etiket içeriğini bilinçli bir şekilde kontrol edip bu ürünü almaya karar verdikten sonra saklama koşullarını uygun şekilde yerine getirirseniz size verilen son kullanma(SKT)/ tavsiye edilen tüketim tarihine(TETT) kadar ürününüzü gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz.

Yazımızı özetleyecek olursak, gıda katkı maddeleri bir gıda ürününün raf ömrünü uzatmak, lezzet ögelerini korumak, pişme sırasında meydana gelebilecek ve ürün reolojisini olumsuz etkileyebilecek durumları ortadan kaldırmak, son ürünün saklanması sırasında gıdaları küf, bakteri ve maya bozulmalarına karşı korumak amacıyla kullanılır. GRAS listesinin kabul ettiği E kodlu gıda katkıları. Türk Gıda Kodeksi Katkı Maddeleri Yönetmeliğine göre insan sağlığını olumsuz yönde etkileyecek hiçbir duruma mahal vermeden her gıda ürünü için kullanım limitleri ile belirlenmiştir. Bu konu ile ilgili konuşulması ve tartışılması gerekenler hiçbir zaman bitmeyecek ancak bir şeyin doğruluğunu kabul edebilmek ve o konuda kesin yargılarda bulunabilmek için bilgi en önemli malzemedir. Umarım yazımda sizlere yardımcı olabilecek bilgiler verebilmişimdir.

   Yazar : Aslınur Ada

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu