Sizden Gelenler

Ekosistem’de Madde ve Enerji Akışı

Ekosistem’de Madde ve Enerji Akışı

Fred Çakmaktaş’ı hepimizin tanıdığını düşünüyorum. Çok acıkmış olacak ki elinde kocaman bir hamburger tutuyor. Amacım sizi acıktırmak değil. Daha ziyade Ekosistem’deki Madde ve Enerji Akışı konusuna açıklık getirmek istiyorum.
Herhangi bir besin vücudumuza girdiğinde o besinden tamamen faydalanabiliyor muyuz? Yaşamsal faaliyetler için ürettiğimiz enerjinin ne kadarı vücudumuz tarafından kullanılıyor? Peki ya açığa çıkan enerji bir basamaktan diğer basamağa geçtiğinde her zaman maksimum düzeyde mi aktarılıyor? Gelin bu soruların yanıtlarını bulmaya çalışalım.
Doğada bulunan madde döngüsel olarak dolaşırken, enerji akışı tek yönde gerçekleşir. Bir beslenme basamağından diğerine besin akışı sırasında her basamakta toplam biyokütle ve depolanmış enerji miktarı azalır. Bunun sebebi vücudumuzda üretilen enerjinin bir kısmının ısı enerjisi olarak kaybedilmesidir. Fred Çakmaktaş’ı hepimizin tanıdığını düşünüyorum. Çok acıkmış olacak ki elinde kocaman bir hamburger tutuyor. Amacım sizi acıktırmak değil. Daha ziyade Ekosistem’deki Madde ve Enerji Akışı konusuna açıklık getirmek istiyorum.
Herhangi bir besin vücudumuza girdiğinde o besinden tamamen faydalanabiliyor muyuz? Yaşamsal faaliyetler için ürettiğimiz enerjinin ne kadarı vücudumuz tarafından kullanılıyor? Peki ya açığa çıkan enerji bir basamaktan diğer basamağa geçtiğinde her zaman maksimum düzeyde mi aktarılıyor? Gelin bu soruların yanıtlarını bulmaya çalışalım.
Doğada bulunan madde döngüsel olarak dolaşırken, enerji akışı tek yönde gerçekleşir. Bir beslenme basamağından diğerine besin akışı sırasında her basamakta toplam biyokütle ve depolanmış enerji miktarı azalır. Bunun sebebi vücudumuzda üretilen enerjinin bir kısmının ısı enerjisi olarak kaybedilmesidir. Madde ve enerji akışının ilk basamağı olan üreticiler diğer basamaklarda bulunan tüketicilere oranla daha fazla biyokütleye sahiptir. Üreticilerden birincil tüketicilere, ardından ikincil ve üçüncül tüketicilere doğru madde ve enerji akışı devam eder.
Besin ağlarında besin maddeleri trofik düzeylerden geçerken her basamakta toplam enerjinin % 10’u bir üst basamağa aktarılır, kalan % 90’lık kısmı ise ısı ve boşaltım maddelerine dönüşür. Buna % 10 kuralı denir.
Besin zincirinde çok önemli bir görevi yerine getiren ayrıştırıcı mikroorganizmalar, hem çevrelerindeki organik bileşiklerden madde ve enerji ihtiyacını karşılar hemde bu sayede organik bileşikleri üreticilerin(fotoototrof canlıların) kullanabileceği form olan inorganik bileşiklere dönüştürür. Ancak organik maddeleri inorganik maddelere dönüştürdükleri için enerji akımı bu basamakta durur. Bu aşamadan sonra fotoototrof canlılar, toprakta bulunan inorganik molekülleri tekrardan yapısına alır. Organik moleküllere dönüştürür ve bir sonraki basamağa madde ve enerji akımı için gerekli olan besin üretimi tekrar başlamış olur.

Yazar : Özge Günday

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu